Avrupa Parlamentosu’nun 2023-2024 Türkiye Raporu: Demokrasi, İnsan Hakları ve Stratejik Ortaklık Üzerine İnceleme

Avrupa Parlamentosu (AP), 7 Mayıs 2025 tarihinde 2023-2024 dönemine ait Türkiye Raporu’nu kabul etti. Bu rapor, Türkiye’nin Avrupa Birliği (AB) ile olan ilişkilerinde önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Rapor, Türkiye’nin demokratikleşme süreci, insan hakları durumu ve dış politika tercihleri gibi konularda hem eleştiriler hem de övgüler içeriyor. Genel olarak muhalif medyada üyelik müzakerelerinin kalıcı olarak tamamen dondurulması konusu ön plana çıkarılsada raporda aynı zamanda ikili ilişkilerin ve stratejik işbirliğinin geliştirilmesi yönünde bir tavır alındığı görülüyor. Raporda yer alan bazı başlıklara kısaca göz atalım:

Demokratik Gerileme ve Hukukun Üstünlüğü

Rapor, Türkiye’deki demokratik gerilemenin artarak devam ettiğini vurguluyor. Özellikle yargı bağımsızlığının zayıflaması ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarının uygulanmaması konularında ciddi endişeler dile getiriliyor. Ayrıca, ifade ve basın özgürlüğü ile ilgili kısıtlamalar, gazetecilere ve muhalif seslere yönelik baskılar da raporda eleştirilen noktalar arasında yer alıyor.

 

Seçim Süreci ve Siyasal Eşitlik

2023 yılında gerçekleştirilen Cumhurbaşkanlığı ve milletvekili seçimleri, raporda detaylı bir şekilde inceleniyor. Seçimlerin yüksek katılımla gerçekleştiği belirtilse de, medyanın taraflı yayınları ve eşit şartların sağlanmaması nedeniyle mevcut cumhurbaşkanına haksız bir avantaj sağlandığı ifade ediliyor.

 

İnsan Hakları ve Azınlıkların Durumu

Rapor, kadın hakları, LGBTİ+ bireylerin durumu ve azınlık hakları konusunda da eleştiriler içeriyor. Kadın cinayetlerinin artması, LGBTİ+ topluluğuna yönelik nefret söylemi ve ayrımcılık gibi konuların endişe verici olduğu belirtiliyor. Ayrıca, Romanlar gibi dezavantajlı grupların yaşam koşullarının kötüleştiği ve kayıtlı istihdamdan dışlandığına dikkat çekiliyor.

 

Dış Politika ve Stratejik Ortaklık

Türkiye’nin dış politika tercihleri de raporda ele alınan önemli konular arasında. AB’nin Ortak Dış ve Güvenlik Politikası’na uyumunun düşük olduğu belirtilirken, Türkiye’nin Ukrayna’nın egemenliğine olan bağlılığı ve Karadeniz Tahıl Girişimi’ndeki rolü olumlu değerlendirilmiş. Ayrıca, Türkiye’nin mültecilere ev sahipliği yapma çabaları takdir edilmiş ve AB’nin bu konuda Türkiye’ye daha fazla destek sağlaması gerektiği ifade edilmiş.

 

 

Raporun kabul edilmesinin ardından Türkiye Dışişleri Bakanlığı, rapora sert tepki göstererek, raporu “haksız itham ve önyargılarla dolu” olarak nitelendirdi ve önümüzdeki dönemde AP’nin üzerine düşeni yapmasının beklenildiği söylendi.

Avrupa Parlamentosu’nun 2023-2024 Türkiye Raporu, Türkiye’nin AB üyelik sürecindeki mevcut durumu ve karşılaşılan zorlukları tekrar ortaya koydu. Demokratikleşme, insan hakları ve hukukun üstünlüğü konularında ilerleme kaydedilmesi gerektiği vurgulanırken, stratejik ortaklık ve işbirliği alanlarında da potansiyel fırsatlar bulunduğu belirtiliyor.

Raporun Özeti için tıklayınız.